Mój mąż otrzymał rozkaz od swojej mamy: „Wynoście ten cyrk stąd, chcę spokoju!”. Kazał mi zabrać syna i opuścić nasze własne mieszkanie tuż przed Nowym Rokiem. W odpowiedzi pomalowałam syna zielonką i ogłosiłam w domu… kwarantannę.
W powietrzu unosił się zapach mandarynek, kosztownej choinki (kupiliśmy duńską jodłę, która nie gubi igieł) i… kłamstwa, które wyczułam zanim jeszcze przeczytałam wiadomość.
Ja, Lila, stałam na drabinie i wieszałam ostatnią bombkę – szklaną, ręcznie malowaną, vintage. Na podłodze w kartonach czekały prezenty: ogromny zestaw LEGO dla mojego siedmioletniego syna Maksima i nowa skórzana torba dla męża, Dymitra.
Dymitr brał prysznic, szum wody tworzył złudzenie bezpieczeństwa i spokoju. Mieszkaliśmy razem od trzech lat. Przyjął mnie z dzieckiem z poprzedniego małżeństwa i wydawało mi się, że wygrałam los na loterii. Był spokojny, niekonfliktowy, kochał Maksa…
Jego telefon leżał na komodzie w przedpokoju. Zasypały go powiadomienia. Pojedyncze, potem kolejne.
Nie miałam zwyczaju grzebać w cudzych kieszeniach. Ale ekran zapalił się sam, a wiadomość wyświetliła się **wielkimi literami** tuż przed moimi oczami, gdy schodziłam z drabiny z mosiężną gwiazdką w dłoni.
Nadawca: „Mama”.
Tekst uderzył we mnie niczym prąd:
„Powiedziałeś jej? Mam nadzieję, że wyniesiesz ten cyrk (Lilę i jej szczeniaka) do jej rodziców? Chcę odpocząć w ciszy, bez obcych dzieci. Mam migrenę od ich wrzasków i pamiętaj o długu, nie drażnij mnie”.
Zamarłam. Bombka w mojej ręce trzasnęła, na szczęście nie pękła.
„Cyrk”, „szczeniak”, „obce dzieci”…
Maks nazywał Dymitra tatą. Uczył go jeździć na rowerze, budował z nim zamki z klocków. A dla jego mamy, Tamary Pawłownej, zasłużonej nauczycielki z trzydziestoletnim stażem, byliśmy cyrkiem , którego trzeba się pozbyć, żeby baronessa mogła odpocząć.
I najważniejsze: „pamiętaj o długu”. Jaki dług?
Dymitr wyszedł z łazienki, w ręczniku owiniętym wokół bioder. Pachniał żelem pod prysznic i spokojem człowieka, który wierzy, że problemy same się rozwiążą.
— O, Lilciu! Ale piękna choinka! — powiedział, podchodząc do mnie i całując w policzek.
— Dymitrze — odezwałam się, starając się, by głos nie drżał. — Napisała do ciebie mama. Uśmiech natychmiast zniknął z jego twarzy. Rzucił się do telefonu.
— Tak? Pewnie z życzeniami świątecznymi albo jakąś kartką z brokatem…
— Nie, Dymitrze. Nie z brokatem. Pytała, czy wyniosłeś cyrk , czyli nas.
W przedpokoju zapadła cisza. W salonie Maks oglądał kreskówki, nieświadomy napięcia.
— Lil… — Dymitr opadł ramionami. — Nie zrozumiałaś. Mama… jest po prostu stara, ma swoje słownictwo… specyficzne.
— Specyficzne? Nazwała mojego syna szczeniakiem i kazała nam uciekać z naszego mieszkania na Nowy Rok.
— No… wiesz… — zaczął gnieść ręcznik w palcach — ma nadciśnienie, lekarze kazali jej spokój i ciszę. A Maks… no, jest aktywny, hałaśliwy.
— I co z tego? — skrzyżowałam ręce na piersi. — Proponujesz, żebyśmy się wyprowadzili? Do mojej mamy? Do jedynki na peryferiach? Żeby twoja mama mogła leżeć w ciszy w naszej sypialni?
— To tylko na kilka dni! — błagał. — Lil, wejdź w jej sytuację, ona mnie wychowała i… pomaga.
— Pomaga? — prychnęłam. — Tym, że nazywa nas cyrkiem? I co to za dług, Dymitrze?
Zrobił się czerwony jak burak, wyglądał na zawstydzonego ucznia.
— No… samochód, nasza „Skoda”. Mówiłem ci, że wziąłem kredyt, ale bank nie dał pełnej kwoty, mama dołożyła pięćset tysięcy.
— Pięćset tysięcy?! — usiadłam na pufie, nogi ugięły się pod ciężarem. — Brałeś od mamy pół miliona i przez dwa lata milczałeś?
— Nie chciałem cię obciążać… Myślałem, że spłacę z premii, ale premii ucięli… A teraz ona… naciska. Mówi, że jeśli nie będę posłuszny, zażąda pieniędzy z powrotem przez sąd, ma pokwitowanie.
Oto prawda. Nie byliśmy tylko w związku, żyliśmy w pułapce długu , a mój mąż był zakładnikiem swojej władczej, bogatej mamusi. Nie mógł nas chronić, bo bał się jej „sznurka”.
— Słuchaj — powiedziałam cicho, twardo. — Nigdzie nie pójdziemy. To mój dom. Płacę hipotecznie na równi z tobą. Maks spędzi Nowy Rok tutaj, pod tą choinką.
— Lil! Ty nie rozumiesz! Ona przyjedzie i zrobi awanturę! Zniszczy mnie!
— Niech przyjeżdża, miejsca wystarczy.
— Nie znosi hałasu!
— Nic się nie bój. Będziemy cicho.
W tym momencie z pokoju wybiegł Maks:
— Mamo! Tato! Zobaczcie, co narysowałem!
Podsunął nam rysunek – byliśmy na nim we troje: ja, Dymitr i Maks, podpis krzywymi literami: „Rodzina na zawsze”.
Dymitr odwrócił się, wstyd go ścisnął, ale strach przed matką był silniejszy niż poczucie winy.
— Lil… — wyszeptał mi, gdy Maks pobiegł z powrotem do pokoju. — Proszę cię, błagam, wyjedźcie. Obiecuję… wszystko ci wynagrodzę. Kupimy ci futro, pojedziemy na wakacje…
Spojrzałam w jego rozbiegane oczy.
Sprzedawał nas – mnie i syna – za pół miliona rubli i spokój swojej mamy.
— Dobrze — powiedziałam nagle, zaskakując samą siebie. — Jeśli mamie źle, trzeba pomóc. Pojedziemy.
Dymitr wydał z siebie głęboki oddech ulgi.
— Dziękuję… Jesteś najlepsza! Wiedziałem, że zrozumiesz!
Wpadł mi w objęcia, ale uchyliłam się.
— Idę do pracy, mam za pół godziny ważny call z klientem — powiedziałam, uciekając do sypialni i zamykając drzwi. Byłam copywriterką i redaktorką, z napiętym deadlinem przed świętami.
Dwudziestominut później, kiedy siedziałam w słuchawkach, omawiając poprawki do tekstu, drzwi otworzyły się nagle, bez pukania. Dymitr wszedł z telefonem na głośnej łączności.
— Mamo… no powiedz jej! Lil, mama chce wiedzieć, kiedy wyjeżdżacie!
Z telefonu wydobył się piskliwy, ostry głos Tamary Pawłownej:
— Oddaj mi ją! Oddaj mi telefon! Wyjaśnię jej, jak szanować starszych ! Dlaczego jeszcze nie spakowała walizek?!
— Dymitr! — zerwałam słuchawki z uszu. — Mam call! Klient patrzy!
— A co tam, call! — wrzasnęła przez telefon. — Trzeba gotować, a nie siedzieć przy komputerze!
Na ekranie monitoru klient – elegancki mężczyzna w marynarce – uniósł brew.
— Lilia… Wszystko w porządku? Wygląda na to, że mamy problem z atmosferą pracy… Może przenieśmy spotkanie albo… znajdę kogoś innego.
Ekran zgasł.
Straciłam kontrakt na pięćdziesiąt tysięcy przez jego matkę. Spojrzałam na Dymitra.
— Zniszczyłeś mi umowę.
— No… mama się martwiła… — wymamrotał.
W tym momencie miłość skurczyła się i schowała w najdalszy kąt serca. Została tylko zimna, wyrachowana złość.
Uśmiechnęłam się.
— Nic nie szkodzi, Dymitrze. Powiedz mamie, że jutro wyjeżdżamy.
Ale wiedziałam: jutro nikt nigdzie nie pojedzie .
Nocą leżałam i słuchałam spokojnego oddechu Dymitra, który spał snem dziecka, przekonany, że problem został rozwiązany.
W mojej głowie dojrzewał plan: jeśli teraz odejdę, odejdę na zawsze. Ale jeśli zostanę i zmuszę ich do ucieczki, odzyskam swoje poczucie wartości i władzę nad własnym życiem.
Rano obudziłam
— Synku — szepnęłam, pochylając się ku Maksowi. — Chcesz pobawić się w szpiegów? Prawdziwych szpiegów?
Oczy Maksima zabłysły.
— Chcę! Co mamy robić?
— Udajemy, że jesteś chory i bardzo zaraźliwy. Musimy przestraszyć wroga tak, żeby uciekł.
— A kto to jest wróg? Babcia Toma?
— Ona. I… wujek Dymitr też trochę, przeszedł na ciemną stronę.
Wyciągnęliśmy zieloną farbę i zaczęła się zabawa.
Po pół godzinie Maks wyglądał, jakby wykąpał się w bagnie – zielone kropki pokrywały jego twarz, szyję, ręce, a nawet brzuch.
— Super! — spojrzał w lustro. — Jestem Shrek!
— Ty jesteś chory na ospę — poprawiłam go. — Bardzo zaraźliwy.
Kiedy Dymitr wstał i poszedł do kuchni po kawę, zatrzymałam go w korytarzu, twarz miałam poważną.
— Dymitr… Mamy problem.
— Co? Auto nie odpala?
— Gorzej, Maks.
Otworzyłam drzwi do pokoju dziecięcego. Maks siedział na łóżku, smutny, cały w zielone kropki.
— Co to?! — Dymitr wypuścił filiżankę, która roztrzaskała się na kafelkach, nawet nie zauważając.
— Ospa — westchnęłam. — Ostra forma. Lekarz dopiero wyszedł… (kłamałam oczywiście). Temperatura 39, swędzenie nie do wytrzymania, ścisła izolacja, nie wychodzimy nigdzie przez dwa tygodnie , zaraźliwi jak szczury w dżumie.
— Ospa?! — Dymitr pobladł tak, że wyglądał jak ściana. — Ale… mama, ona już w pociągu!
— Wiem, ale do mojej mamy nie możemy jechać, lekarz zabronił.
— I co teraz?! — chwycił się za głowę. — Mama boi się zarażenia, Lil, musisz coś wymyślić!
— Wymyśliłam — powiedziałam spokojnie. — Zamkniemy się z Maksym w pokoju, będziemy siedzieć cicho. Ty będziesz podrzucał nam jedzenie pod drzwi, a mamie powiesz, że jesteśmy chorzy, ale w izolacji.
Dymitr trochę się uspokoił. Był przerażony, ale wyjścia nie widział.
— Dobrze… kupię maski.
30 grudnia, godzina zero. Dzwonek do drzwi. Dymitr pobiegł otworzyć.
Na progu stała Tamara Pawłowna w norkowej futrze, w maseczce medycznej i – dziwnym trafem – w okularach ochronnych.
— Dymitr! — przebił się przez nosowy głos. — Gdzie oni?! Gdzie ten bakteryjny rezerwuar?!
— Mamo, ciszej! — Dymitr ciągnął jej gigantyczną walizkę, jakby na rok przyjechała. — Są w pokoju dziecięcym, zamknięci.
— Fuj! — weszła, krzywiąc się. — Powietrze stoi, mikroby latają, otwórz okna!
— Mamo, na dworze minus dwadzieścia!
— Otworzyć! Lepiej zmarznąć niż pokryć się pęcherzami w moim wieku!
Usiadła w salonie, rozłożyła gazetę pod siebie.
— Jestem głodna po drodze. Co na obiad? Lilka coś ugotowała, czy tylko roznosi zarazę?
Wyszłam z kuchni w masce i rękawiczkach:
— Dzień dobry, Tamaro Pawłowno. Obiad gotowy.
Postawiłam na stole garnek.
— Co to? — zajrzała.
— Zupa-krem z cukinii, bez soli i masła, z sucharkami.
— To… dla mnie?!
— Dla nas wszystkich — odpowiedziałam spokojnie. — Maks ma dietę, mdłości od zapachów. Smażone, mięso, przyprawy – wszystko wywołuje wymioty. Nie chcesz chyba słuchać, jak wymiotuje za ścianą?
Tamara Pawłowna pobladła.
— Nie chcę, ale ja chcę mięsa! Dymitr! Idź do sklepu, kup kiełbasę! Doktorską!
— Nie można! — przerwałam. — Zapach przeniknie, Maksowi będzie niedobrze.
— Będziemy jeść tę breję?! — wbiła łyżkę w zupę.
— Zdrowa dla naczyń krwionośnych — westchnął Dymitr. — Mamo, wytrzymaj, to dla dziecka.
— Dla cudzego dziecka mam głodować?! — wrzasnęła.
Zjadła dwie łyżki i odsunęła talerz.
— Gdzie śpię?
— W naszej sypialni — odparł Dymitr. — My z Lilką… ja na kanapie, a Lilka w pokoju z chorym.
— Jeszcze czego! — oburzyła się. — Kanapa? Nowa pościel! W opakowaniu!
Dymitr pobiegł po pościel do sklepu. Wieczorem Maks wyjął fujarkę. Tuu-tuu-tuu! Dźwięk był przenikliwy, okropny.
— Co to?! — wrzasnęła teściowa. — Zwariowali?!
Dymitr pobiegł do drzwi pokoju dziecięcego.
— Lil, uspokój go!
Przytrzymałam drzwi lekko uchylone.
— Dymitrze, nie wolno. Lekarz kazał gimnastykę oddechową. Wietrzna zapalenie płuc, bardzo niebezpieczne.
— Ale mama…
— Mama przetrwa, albo chcesz, żeby Maksowi było gorzej?
Dymitr wrócił do matki:
— Mamo, to terapia, ćwiczymy płuca.
— Terapia?! To tortura! Przyjechałam odpocząć!
W tym momencie zadzwonił dzwonek.
Na progu sąsiadka, babcia Walentyna .
— Tamara przyjechała! — krzyknęła.
— Nie podchodź! — machała rękami teściowa. — Lazaret! Ospa!
— Co? — babcia Walentyna zrobiła oczy szeroko. — W naszym bloku już troje! Afrykański szczep! Dorośli ciężko przechodzą! Ninka z piątego piętra wypadły włosy!
Tamara Pawłowna złapała się za swoje kręcone włosy.
— Włosy?!
— Tak, i zęby się ruszają! Maske lepiej na twarz, oddychaj minimalnie!
Babcia Walentyna wyszła, zostawiając ją w panice.
— Dymitr! — wyszeptała. — Słyszałeś?! Włosy!
— Mamo, plotki…
— Plotki?! Ludzie nie kłamią!
Nałożyła drugą maskę na pierwszą.
Noc minęła w koszmarze: Maks kaszlał do poduszki, teściowa przewracała się na kanapie, psikając antyseptykiem, Dymitr spał na podłodze w korytarzu jak wierny pies.
Ja w pokoju dziecięcym tuliłam syna. „Jutro wszystko się skończy” – pomyślałam.
31 grudnia, rano. W mieszkaniu panowała cisza. Tamara Pawłowna siedziała na kanapie, owinięta kocem, nie spała całą noc. Dymitr próbował ubrać choinkę (zdejmowaliśmy folie, zawieszaliśmy bombki w rękawiczkach).
— Dajmy trochę radości! Nowy Rok przecież!
— Jakiej radości?! — syczała. — W lazarecie ospowym, czuję wirusy na skórze, lewa pięta już mnie swędzi!
W południe postanowiłam wzmocnić efekt.
Wyszłam z pokoju dziecięcego w pełnym ekwipunku: szlafrok, czapka, maska.
— Dymitrze — powiedziałam dramatycznym szeptem — Maks chce jeść, ale skończyła się brokuła. Pójdziesz?
— Znowu brokuła?! — wrzasnęła teściowa. — Chcę sałatkę Olivier! Śledzia pod futrem! Szampana!
— Nie można — odcięłam. — Zapach majonezu wywoła u chorego skurcze.
— Do diabła! — odwróciła się do ściany.
Dymitr poszedł po brokuła.
W międzyczasie zostawiłam lekko uchylone drzwi do pokoju dziecięcego i włączyłam na tablecie odgłosy szpitala: piski monitorów, kaszel, jęki… cicho w tle.
Teściowa się nasłuchała:
— Boże… Co oni mają? Reanimacja?!
— To bajka, lubi lekarzy — krzyknęłam z kuchni.
O 17:00 wykonałam decydujący ruch. Wyszłam z telefonem do korytarza, głośno, żeby słyszała w salonie:
— Halo, Masha? Tak… Co?! Lekarz oddzwonił?! W salonie zapadła cisza. Teściowa nawet nie oddychała.
— Co?! Nie ospa?! A co? Rotawirus?! Mutant?! Boże…
Zrobiłam pauzę.
— Objawy? Wymioty fontanną? Biegunka? Odwodnienie w 2 godziny? I bardzo zaraźliwe dla starszych?
Usłyszałam coś upadającego w salonie.
— Masha, koszmar… Karetki nie przyjeżdżają… — jęknęła. Odłożyłam telefon, wróciłam do pokoju:
— Dymitr… Tamara Pawłowna… Lekarz się pomylił. To **rotawirus, nowy szczep „Czarna Wdowa” z Afryki**, babcia Walentyna miała rację.
Teściowa złapała się za brzuch.
— Oj… — wyszeptała. — Kręci mnie…
— Zaczęło się! — zrobiłam groźne oczy. — Okres inkubacji 48 godzin, przyjechali przedwczoraj, wszystko się zgadza.
— Dymitr! — wrzasnęła. — Zabierz mnie! Nie chcę umrzeć w lazarecie! Już mdli!
— Mamo, sześć wieczorem! Gdzie?! Do Nowego Roku zostało parę godzin!
— Hotel! Szpital! Bunkier! Gdziekolwiek! Taksówkę! Szybko!
— Ceny kosmos, miejsc nie ma!
— Mam w nosie ceny, chcę żyć! Idź pieszo!
Rzucała torbami, zrzucała wszystko: kapcie, sucharki, maski.
— Moich nóg tu nie będzie!
Dymitr, widząc bezsens kłótni, sięgnął po telefon:
— Halo, taksówka! Natychmiast! Ekonomiczna? Chociaż ciężarówka!
Dziesięć minut później byli przy drzwiach, gotowi do wyjścia.
— Lil — rzucił Dymitr wściekle. — Ty… specjalnie!
— Ja?! — spojrzałam niewinnie. — Ostrzegałam, kwarantanna, sami przyjechali! Co ja mam do tego?!
— No, jedźmy! — popchnęła go matka. — Mdli mnie!
Wyskoczyli, drzwi zatrzasnęły się.
Odczekałam chwilę, nasłuchałam – windą zniknęli.
Zamknęłam zamek.
Poszłam do dziecięcego.
— Maks, wróg uciekł!
Maks wysunął się zza drzwi.
— Naprawdę uciekli? Na zawsze?
— Na zawsze, synku. Idź się umyć, zmyć swoją ospę!
Gdy Maks pluskał się w wannie, ja poszłam na balkon, sięgnęłam do tajnego schowka:
słoik czerwonej ikry,
tort „Napoleon”,
butelkę zimnego szampana.
Nakryłam stół, włączyłam girlandę i telewizor z „Iwanem Wasiliewiczem”.
Mieszkanie przemieniło się w przytulny dom.
Maks wyszedł czysty, rumiany, szczęśliwy.
— Mamo! Chcę jeść!
— Jedz, mój dzielny agent, zasłużyłeś!
Usiadłyśmy przy stole. Nalewałam sobie szampana, Maksowi soku.
— Szczęśliwego Nowego Roku, synku.
— Szczęśliwego, mamo! A wujek Dymitr wróci?
— Nie dzisiaj i mam nadzieję, że nie jutro.
**00:00.** Kuranty wybiły, sztuczne ognie huknęły za oknem.
Mój telefon pisnął. SMS od Dymitra:
„Jesteśmy w taksówce, objechaliśmy trzy hotele – brak miejsc! Mama krzyczy, mdli ją! Kierowca chce nas wysadzić, to twoja wina! Puść nas z powrotem, zgadzamy się na korytarz!”
Uśmiechnęłam się, sięgnęłam po szampana.
Odpisałam:
„Nie mogę, kochany, kwarantanna. Lekarz zalecił pełną izolację. Twoje rzeczy (najpotrzebniejsze) wystawiłam w przedpokoju, jak byliście przy windzie. Weźcie, jeśli będziecie przejeżdżać. Szczęśliwego Nowego Roku, Dymitrze, dbaj o mamę i nie choruj.”
Zablokowałam numer. Patrzyliśmy z Maksem na sztuczne ognie. Wiedziałam, że jutro będzie awantura, być może rozwód, dzielenie majątku (choć w sumie nie było co dzielić – hipoteka na mnie).
Ale dzisiaj był Nowy Rok. Bez cyrku, bez brokułów i zdrajców. Tego dnia to był najlepszy świąteczny wieczór w moim życiu. Tydzień później Dymitr przyszedł po rzeczy, już bez mamy. Wyglądał zgnieciony.
— Lil… Może porozmawiamy? Mama wyjechała. Już… już nie wróci.
— Wiem, Dymitrze.
— No więc spróbujemy od nowa?
Spojrzałam na niego.
— Nie, Dymitrze.
Położył klucze na szafce.
— Jesteś okrutna, Lil.
— Nie, jestem zdrowa. Wy i mama jesteście chorzy. I to nie ospa, a chroniczna zależność. Leczenie obowiązkowe.
Odszedł. Zamknęłam drzwi, przekręciłam zamek i wróciłam do „Napoleona”.
