Test ciążowy leżał ukryty w kieszeni mojego domowego szlafroka i miałam wrażenie, że przeszkadza mi przy każdym kroku. Palcami wyczułam żebrowany plastik, wzięłam głęboki oddech i weszłam do kuchni.
Pasza siedział pochylony nad laptopem jak przyłapany nastolatek. Na ekranie świeciła strona biura podróży: palmy, oślepiająco biały piasek i kwota, od której ugięły się pode mną nogi. Trzysta dwadzieścia tysięcy rubli.
— Pasza, co to ma być? — zapytałam, stawiając czajnik na kuchence. Ręce lekko mi drżały, a pokrywka zabrzęczała nieprzyjemnie.
Mój mąż wzdrygnął się i pospiesznie zamknął laptopa.
— A, to tylko… Mama poprosiła, żebym sprawdził, ile teraz kosztują wyjazdy. Wiesz, za miesiąc ma rocznicę. Pięćdziesiąt pięć… to poważna liczba.
— Poważna — przytaknęłam, wyjmując kubki. — I kto zamierza wydać na to wszystkie pieniądze?
Pasza podrapał się po karku. Zawsze tak robił, gdy kluczył i nie chciał powiedzieć prawdy.
— No… liczy na nas. Mówi, że całe życie marzyła, żeby zobaczyć ocean. Alisa, to przecież moja matka. Postawiła mnie na nogi, nie spała po nocach…
— Pasza, stop. — Odwróciłam się do niego. — Odkładamy na samochód. Kredyt hipoteczny pożera połowę naszego budżetu. Jakie trzysta tysięcy?
— Wezmę kredyt — wypalił szybko, spuszczając wzrok. — Niewielki. Spłacimy w rok. Ale mama się ucieszy. Wiesz, jej zdrowie nie jest najlepsze, nie powinna się denerwować.
W tym momencie zadzwonił domofon w przedpokoju. Od razu wiedziałam, kto to. Eleonora Borisowna miała talent do pojawiania się dokładnie wtedy, gdy rozmowa schodziła na jej portfel.
Minutę później już wpłynęła do kuchni. Jak na swój wiek wyglądała znakomicie: idealna fryzura, zadbane paznokcie, spojrzenie z góry. Nie było śladu chorej kobiety, o której Pasza tak często opowiadał.
— Fuj, co tu tak śmierdzi? — skrzywiła się zamiast przywitania. — Znowu kupiliście tanie mydło? Alisa, mówiłam ci: jeśli oszczędzasz na domu, to znaczy, że go nie kochasz.
— Dzień dobry, Eleonoro Borisowno. To tylko cytryna — odpowiedziałam chłodno.
Nawet mnie nie wysłuchała, od razu rzuciła się na syna.
— Pawlik, no i co? Zarezerwowałeś? Sąsiadka mówiła, że ceny rosną z minuty na minutę. Jeśli przegapimy okazję, polecimy do jakiejś nory. Tego wstydu bym nie przeżyła.
Pasza spojrzał na mnie winowato, potem na matkę.
— Mamo, my tu tylko liczymy… to dość duża kwota.
— I co z tego? — uniosła brwi. — Raz w życiu poprosiłam o prezent!
Wychowałam cię, uczyłam, wydawałam ostatnie grosze na korepetycje! Należna mi się godna starość. Czy chcesz, żebym w swoje święto grzebała w ogródku?
Bez słowa wyjęłam test z kieszeni i położyłam go na stole, prosto na jej magazynie. Dwie wyraźne kreski.
— Pasza, nie będzie żadnego kredytu — powiedziałam spokojnie. — Mamy inne wydatki przed sobą.
Mój mąż wpatrywał się w test. Jakby zaniemówił, tylko oczy mu się rozszerzyły.
— To… na serio?
— Całkiem serio. Już dwa miesiące.
W kuchni nagle zrobiło się cicho, słychać było tylko jednostajny szum lodówki. Czekałam, że się ucieszy albo chociaż mnie przytuli. Ale pierwsza odezwała się Eleonora Borisowna.
— I co z tego? — prychnęła, nawet nie patrząc na test, jakby ktoś rzucił na stół brudną szmatę. — Normalna sprawa. To nie epoka kamienia łupanego, Alisa. Można z tym poczekać.
— Jak to „poczekać”? — zapytałam oszołomiona.
— Normalnie. Gdzie ty teraz chcesz rodzić? Pawlikowi dopiero co ustabilizowała się praca, kredyt hipoteczny ciąży mu na karku. A tu jeszcze pieluchy i ciągły ryk? Zwariuje, nie będzie mógł pracować!
— Mamo, no… — jąkał się Pasza.
— No właśnie! — przerwała mu. — Nie jesteście gotowi. Ani jedno, ani drugie. Wnuki mogą poczekać, ale moja rocznica nie! Pięćdziesiąt pięć lat obchodzi się tylko raz. Urodzić można i za pięć, i za dziesięć lat. Teraz lekarze z każdej staruchy zrobią młodą matkę.
Spojrzałam na męża. Skulił się, jego wzrok biegał między matką a moim brzuchem. To był moment, w którym powinien stanąć po mojej stronie. Ale milczał.
— Pasza? — odezwałam się. — Ty też uważasz, że „wnuki mogą poczekać”?
— Alisa, no… — jąkał się. — Mama ma rację. Teraz naprawdę jest zły moment. Nie ma pieniędzy. Może faktycznie… później? Najpierw odprowadzimy mamę, uspokoi się…
Jakby oblano mnie lodowatą wodą. Jakby zgasło światło. Nie widziałam już przed sobą męża, tylko tchórzliwego chłopca gotowego zdradzić własne dziecko, byle tylko mamusia nie krzyczała.
— Dobrze — powiedziałam twardo. — Skoro już wszystko postanowiliście, policzmy. Eleonoro Borisowno, lubi pani komfort, prawda?
— Lubię — odpowiedziała podejrzliwie. — Mam do tego prawo.
— Oczywiście. Pasza, wyciągnij telefon, liczymy.
— Po co?
— Licz, powiedziałam! — warknęłam tak, że oboje podskoczyli.
Pasza zaczął stukać w ekran.
— Zapisuj. Twoja pensja to sto dziesięć tysięcy. Po podatkach. Zgadza się?
— No…
— Teraz odejmuj. Rozwodzimy się. Jutro składam pozew.
Nie rozwiodą nas od razu, ale alimenty na dziecko będziesz płacił od jutra. To jedna czwarta pensji. Do tego, skoro nie będę mogła pracować, będziesz utrzymywał także mnie do trzeciego roku życia dziecka.
Sąd ustali stałą kwotę, minimum egzystencji, jakieś piętnaście tysięcy. Razem: minus czterdzieści kilka tysięcy. Zostaje siedemdziesiąt.
Eleonora Borisowna skrzywiła się.
— I co z tego? Siedemdziesiąt tysięcy to normalne pieniądze. Wystarczy. Przeprowadzi się do mnie.
— Niech się pani jeszcze nie cieszy — uśmiechnęłam się gorzko. — Pasza, dalej. Mieszkanie. Pierwsze dwa miliony dali moi rodzice. Mam wszystkie dokumenty. Sąd uzna, że ta część jest moja.
Reszta po połowie. Ale będziesz musiał płacić za mieszkanie nawet wtedy, gdy się wyprowadzisz do mamy, dopóki go nie sprzedamy. To kolejne trzydzieści tysięcy miesięcznie.
Pasza pobladł, na czole pojawił się pot.
— Siedemdziesiąt minus trzydzieści. Zostaje czterdzieści.
— Ma samochód! — wrzasnęła matka. — Sprzeda i po sprawie!
— Samochód jest na kredyt, Eleonoro Borisowno. On go spłaca. Jeszcze piętnaście tysięcy. Czterdzieści minus piętnaście. Zostaje dwadzieścia pięć tysięcy rubli.
Podeszłam bliżej niej.
— Dwadzieścia pięć tysięcy. Tyle zostanie pani synowi na jedzenie, benzynę i pani zachcianki. No i co? Jak daleko zajedziecie za takie grosze? Do najbliższej działki?
Zapadła taka cisza, że słychać było tykanie zegara w przedpokoju. Teściowa siedziała czerwona, mrugała oczami, ale nie była w stanie wydusić słowa. Cała jej wyniosłość wyparowała w jednej chwili, gdy pojawiły się liczby.
Pasza wpatrywał się w telefon, jakby po raz pierwszy zobaczył matematykę.
— Dwadzieścia pięć tysięcy… — wymamrotał. — Za to nawet porządnie nie da się wyżywić.
— Właśnie — kiwnęłam głową. — Liczyłbyś każdy grosz. Spałbyś w swoim starym pokoju u mamy, na rozpadającej się kanapie, i codziennie słuchał, jaki z ciebie nieudacznik. A ja sobie poradzę.
Rodzice pomogą, alimenty będą przychodzić. Przynajmniej nikt nie będzie mi szarpał nerwów.
— Ty… ty wyrachowana żmijo! — syknęła matka. — Co za podła kobieta! Pasza, słyszysz? Wcisnęła cię w kąt!
Pasza powoli podniósł głowę. Spojrzał na matkę — z twarzą wykrzywioną gniewem. Potem na mnie. Na końcu na test.
Coś zmieniło się w jego spojrzeniu. Strach zniknął.
— Mamo — powiedział cicho.
— Co „mamo”? Zbieraj się, idziemy stąd! Niech się udławi swoim pałacem!
— Nie, mamo. — Pasza zamknął laptopa. — Nikt nigdzie nie idzie. I nie będzie żadnego oceanu.
— Co?! — zakrztusiła się. — Odmawiasz matce? Przez nią?
— Przez moje dziecko. I przez siebie też. Nie chcę do końca życia jeść suchych makaronów. Chcę rodziny.
Wstał, podszedł do mnie i mocno mnie objął.
— Przepraszam, Alisa. Nie myślałem. Po prostu… tak się przyzwyczaiłem.
Jego matka zerwała się z miejsca, krzesło zgrzytnęło głośno.
— A więc tak?! To żyjcie sobie w swoim bagnie! Nigdy więcej tu nie postawię nogi! — wskazała drzwi. — I nie licz, że będę zajmować się tym dzieckiem! Ja chcę żyć dla siebie!
Wybiegła, trzaskając drzwiami tak, że z ściany spadł kalendarz.
Staliśmy w kuchni. Pasza wtulił twarz w moje ramię.
— Naprawdę byś się ze mną rozwiodła? — zapytał cicho.
— Natychmiast — odpowiedziałam szczerze. — Nie pozwolę, żeby ktokolwiek, nawet twoja matka, decydował za nas.
— Rozumiem. Wszystko rozumiem. Damy radę. Szybciej spłacę samochód, znajdę dodatkową pracę. A mamie… kupimy multicooker. I tak narzekała, że stary to złom.
Minął rok.
Nasz syn, Misza, urodził się o czasie, silny i głośny. Pasza okazał się świetnym ojcem — wstaje w nocy, kąpie go i nawet obcinania paznokci nikomu nie ufa.
Eleonora Borisowna nie dotrzymała słowa — gdy tylko zobaczyła, że u nas wszystko dobrze, pojawiła się. Teraz przychodzi według harmonogramu: raz na dwa tygodnie,
z zapowiedzią i najwyżej na godzinę. Próbuje marudzić, pouczać nas, ale Pasza tylko się uśmiecha:
— Mamo, sami sobie poradzimy. Zamówić ci taksówkę czy pojedziesz autobusem?
Na rocznicę nigdzie nie pojechała. Obraziła się na wszystkie przyjaciółki, pokłóciła się z sąsiadami i teraz odgrywa rolę porzuconej matki.
Ale niedawno widziałam, jak po cichu wsunęła do wózka Miszy parę dzierganych skarpetek. Drapiące, jaskrawozielone, ale ciepłe.
Wygląda na to, że nawet serca najbardziej nieznośnych ludzi potrafią czasem zmięknąć. Najważniejsze to nie dopuszczać ich zbyt blisko do rodzinnych decyzji.
