— Anya, nie przychodź tutaj. Wyrzucił nas.
Natalia mówiła cicho, ale za jej plecami huk dworca, echo komunikatów i stłumiony płacz Sonii zagłuszały wszystko. Anna Pietrownna zatrzymała się na środku peronu, palce kurczowo zaciskały się na pudełku z prezentami.
— Wyrzucił was gdzie?
— Z mieszkania. Powiedział, żebyśmy spakowali rzeczy i zniknęli, zanim przybędzie jego rodzina. To była rozkaz Zinaidy Konstantinowny. Siedzimy z dziećmi w kawiarni na dworcu… nie wiem, co robić.
Była godzina dziewiąta wieczorem. Trzydziesty pierwszy grudnia. Na zewnątrz minus piętnaście stopni.
— Wyślij mi adres. Poczekaj tam.
Anna Pietrownna odwróciła się i pewnym krokiem ruszyła w stronę wyjścia.
Czterdzieści lat w dziale finansowym nauczyło ją, jak nie okazywać emocji. Teraz jednak ręce tak jej drżały, że pudełko z prezentami niemal wypadło jej z rąk.
Drzwi otworzył Siergiej. Twarz miał zaczerwienioną, zadowolony uśmiech, w ręce kieliszek szampana. Z mieszkania unosił się zapach smażonych potraw i oddech alkoholowy. Przy stole siedziało sześć osób, a na jego czele Zinaida Konstantinowna, siedząca prosto jak laska.
— Och, Anna Pietrownna! Proszę wejść, proszę, dlaczego stoi pani w drzwiach?
Anna Pietrownna weszła. Obejrzała pokój. Nakryty stół, sałatki w rzędzie, pełne kieliszki. Śmiejący się goście. Tylko Natalia nie była obecna. I wnuki też nie.
— Gdzie jest Natalia?
— Aaa… — machnął ręką Siergiej z uśmiechem. — Wyrzuciłem ją razem z dziećmi. Moja matka nie może ich znieść. Niech zostanie u pani trochę, niech ochłonie.
Powiedział głośno, wyzywająco, zwracając się do gości. Ktoś się zaśmiał. Zinaida Konstantinowna skinęła głową, nie podnosząc wzroku od talerza.
— Tak jest dobrze. Już dawno powinna była zostać postawiona na swoim miejscu. Stała się całkowicie bezczelna.
Anna Pietrownna odłożyła pudełko na podłogę. Powoli zdjęła buty. Wyprostowała się.
Nikt nie zwracał uwagi — goście jedli, rozmawiali. Podeszła za Zinaidą Konstantinowną, chwyciła ją za ramię, obróciła i z całej siły uderzyła w twarz.
Uderzenie było tak głośne, że wszyscy zamilkli.
Zinaida Konstantinowna spadła z krzesła, przewracając miskę sałatki. Siergiej podskoczył, ale Anna Pietrownna była szybsza — obróciła się i otworzoną dłonią uderzyła go w twarz.
Mężczyzna pochylił się do przodu, chwycił stół, stół się przechylił. Szampan wylał się na podłogę, talerze zgrzytnęły i upadły.
Anna Pietrownna chwyciła Zinaidę Konstantinowną za kołnierz i zaczęła ciągnąć w stronę drzwi. Kobieta krzyczała, ale Anna Pietrownna trzymała ją żelaznym uściskiem i wypchnęła na klatkę schodową. Siergiej wyszedł za nią, potykając się.
Anna Pietrownna zwróciła się do gości. Siedzieli nieruchomo, z otwartymi ustami.
— Proszę wyjść. Natychmiast.
Nikt nie sprzeciwił się.
Z dworca zabrała córkę i wnuki do domu. W pustym mieszkaniu Natalia milcząco patrzyła na zniszczenia — przewrócony stół, rozbite naczynia, plamy na ścianach.
— Mamo… co teraz będzie?
— Nic się nie stanie. Będziesz żyła spokojnie.
Anna Pietrownna wyjęła pudełko z prezentami. Wania i Sonia rozpakowywali je na podłodze, pośród mokrych szmat. Tego wieczoru pierwszy raz się śmiali. O północy czwórka witała Nowy Rok w kuchni.
Natalia cicho płakała, wycierała oczy dłonią. Dzieci zapalały zimne ognie i wypowiadały życzenia.
Nocą zadzwonił Siergiej. Jego głos drżał ze złości.
— Wiesz, co zrobiłaś? Moja matka dostała wstrząśnienia mózgu!
— Zgłoszę cię! Za to zapłacisz!
Anna Pietrownna włączyła głośnik. Natalia zamarła, trzymając kubek w ręce.
— Zgłoś. Ja złożę przeciwpozew — wyrzuciłeś swoją żonę z dwójką małych dzieci na mróz. Trzydziestego pierwszego grudnia. Kurator to doceni.
A sąsiedzi też opowiedzą, jak twoja matka przez trzy lata terroryzowała moją córkę.
— Jakich sąsiadów? Kto ci uwierzy, ty stary…
— Ci sąsiedzi, którzy słyszeli, jak Zinaida Konstantinowna krzyczała na Natalię. Ci, którzy widzieli, że wchodziła twoimi kluczami, gdy moja córka nie była w domu.
Kamery w klatce schodowej nagrały wszystko — także to, jak wyrzucałeś ich z torbami. A mieszkanie jest współwłasnością. Więc do dzieła, Siergiej. Zobaczymy, kto ma rację.
Przez kilka sekund panowała cisza. Potem rozłączył się.
Prawnik wysłuchał ich, robił notatki. Spojrzał na Natalię.
— Chcesz się rozwieść?
Natalia zacisnęła ręce tak mocno, że palce zbielały. Milczała. Anna Pietrownna położyła dłoń na jej ramieniu.
— Natasza. Wyrzucił cię z dziećmi na ulicę w Sylwestra. Naprawdę myślisz, że to się zmieni?
Córka podniosła wzrok. W jej oczach było coś nowego — nie strach, nie nadzieja. Zmęczenie.
— Chcę się rozwieść.
Prawnik skinął głową i wyjął formularze.
Siergiej próbował udowodnić przemoc. Przyprowadził Zinaidę Konstantinowną z podbitym okiem, ale badanie wykazało, że obrażenia są świeże, powstały po świętach.
Goście, których wyrzuciła Anna Pietrownna, nagle „nic nie pamiętali”. Sąsiedzi za to chętnie opowiadali o kłótniach, krzykach, płaczących dzieciach na klatce schodowej. O tym, jak teściowa wchodziła z kluczami.
Gdy sędzia ogłosił rozwód, Natalia wstała i wyszła z sali, nie oglądając się za siebie.
Nowe mieszkanie znaleziono szybko. Mała kawalerka na spokojnym osiedlu, na drugim piętrze. Natalia sprzedała swój udział i kupiła je za własne pieniądze. Anna Pietrownna przeprowadziła się do sąsiedniej klatki — dla pewności.
Dzieci powoli się przyzwyczajały. Wania stał się milczący, Sonia marudna. Wieczorami jednak odwiedzali babcię, która opowiadała im historie. Bez pytań. Bez zbędnych słów.
Pewnego wieczoru Natalia przyszła po wodę. Anna Pietrownna stała przy oknie, patrząc w ciemność.
— Mamo… nie żałujesz? Że interweniowałaś. Że je uderzyłaś.
Anna Pietrownna odwróciła się. Jej twarz była spokojna, bez najmniejszej wątpliwości.
— Czterdzieści lat rozwiązywałam konflikty obcych ludzi na papierze, spokojnie, według zasad. A potem zobaczyłam, że moją córkę i wnuki wyrzucili na mróz i zrozumiałam: są sprawy, których nie da się załatwić słowami.
Zamilkła.
— Tylko żałuję, że nie zrobiłam tego wcześniej.
Natalia podeszła i objęła ją. Mocno, jak w dzieciństwie.
Następnego Nowego Roku świętowali we czwórkę — Anna Pietrownna, Natalia i dzieci. Mały stół, niewiele prezentów. Ale gdy zapalili zimne ognie, Sonia się śmiała, a Wania objął babcię ramionami.
— Dziękuję, że wtedy nas zabrałaś.
Anna Pietrownna w milczeniu pocałowała ją w czubek głowy. Natalia patrzyła na nich i uśmiechała się — pierwszy raz od wielu lat bez strachu, że ktoś wejdzie i wszystko zniszczy.
To był najlepszy Nowy Rok w jej życiu.
