Choroby serca często kojarzone są głównie z mężczyznami, jednak statystyki pokazują zupełnie inny obraz – schorzenia układu krążenia należą również do głównych przyczyn zgonów wśród kobiet na całym świecie.
Szczególnie narażone są kobiety po 40. roku życia, kiedy to zmiany hormonalne, wyzwania związane z trybem życia oraz naturalne procesy starzenia zaczynają odgrywać coraz większą rolę w stanie zdrowia.
To, co naprawdę niepokoi, to fakt, że symptomy zawału serca u kobiet bardzo często nie są tak oczywiste jak u mężczyzn, przez co bywają niezauważone lub błędnie interpretowane.
Gdy chodzi o mężczyzn, większość ludzi wyobraża sobie klasyczny obraz – silny ból w klatce piersiowej, potliwość, ból promieniujący do ramienia.
U kobiet natomiast sygnały ostrzegawcze bywają znacznie bardziej subtelne, a czasem wręcz zupełnie nietypowe.
Jednym z najczęstszych, lecz często bagatelizowanych objawów, jest nagłe i niezrozumiałe zmęczenie. To nie ten sam rodzaj wyczerpania, który pojawia się po ciężkim dniu czy nieprzespanej nocy.
To znacznie głębsze uczucie, paraliżujące ciało, które nie ustępuje nawet po odpoczynku.
Niektóre kobiety wspominały, że na kilka dni lub tygodni przed zawałem czuły się tak słabe, że wejście po schodach czy niesienie zakupów stawało się prawie niemożliwe.
Uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej oczywiście również może wystąpić u kobiet, ale rzadziej ma postać ostrego, ściskającego bólu.
Częściej pojawia się jako uczucie ucisku, pełności, pieczenia – a do tego bywa przerywane i zmienne w intensywności.
Ponieważ objawy te nie zawsze wydają się poważne, wiele kobiet ignoruje je, sądząc, że to tylko niestrawność lub stres.
Zdarza się również, że pierwszym sygnałem jest duszność, nawet w stanie spoczynku lub przy niewielkim wysiłku, jak spacer.
W takich przypadkach serce może mieć trudności z pompowaniem krwi, a organizm wpada w stan niedotlenienia, co objawia się właśnie problemami z oddychaniem.
Objaw ten często towarzyszy zmęczeniu lub uczuciu ucisku w klatce, ale może też występować samodzielnie.
Jednym z najbardziej zaskakujących i mało znanych objawów jest promieniujący ból w nietypowych miejscach.
Kobiety często skarżą się na ból promieniujący do szyi, szczęki, ramion lub pleców. Może być to kłucie, tępy ból albo uczucie ciężkości.
Często mylony jest z napięciem mięśni, problemami z kręgosłupem czy nawet niestrawnością, podczas gdy może to być wołanie serca o pomoc.
Nie brakuje też przypadków, gdy pierwsze objawy zawału przypominają zatrucie pokarmowe lub grypę: nudności, zawroty głowy, osłabienie, bladość, zimne poty to sygnały, które mogą zmylić.
Wiele kobiet interpretuje je jako lekką infekcję lub problemy żołądkowe, nie zdając sobie sprawy, że ich organizm walczy o życie.
Zaburzenia snu również mogą być istotnym sygnałem ostrzegawczym.
Badania wykazały, że kobiety przed zawałem często doświadczają niespokojnych nocy, trudności z zasypianiem lub budzą się niewyspane mimo pełnej nocy snu.
Często towarzyszy temu niepokój, napięcie nerwowe, poczucie, że „coś jest nie tak” – choć wiele osób ignoruje te przeczucia.
Niestety, kobiety często stawiają własne zdrowie na ostatnim miejscu. Obowiązki rodzinne, praca i codzienne sprawy sprawiają, że ich dolegliwości schodzą na dalszy plan.
W dodatku wiele z nich wciąż uważa, że zawał to „męska choroba”, albo że są zbyt młode, by brać objawy na poważnie.
Taki sposób myślenia jest jednak bardzo niebezpieczny, ponieważ opóźnienie leczenia może prowadzić do trwałych uszkodzeń serca, a nawet śmierci.
Jeśli występują którekolwiek z wymienionych objawów – zwłaszcza jeśli pojawiają się jednocześnie, nagle lub w nietypowej formie – nie wolno zwlekać. Trzeba natychmiast zgłosić się do lekarza lub wezwać pogotowie.
W takich sytuacjach każda minuta ma znaczenie – szybka reakcja znacznie zwiększa szanse przeżycia i ogranicza trwałe uszkodzenia serca.
Równie istotna jest profilaktyka. Po 40. roku życia każda kobieta powinna regularnie sprawdzać ciśnienie krwi i poziom cholesterolu, rzucić palenie, zadbać o aktywność fizyczną i zdrową dietę, a także unikać długotrwałego stresu.
Serce nie zawsze krzyczy – czasem tylko szepcze. Ale jeśli nauczymy się go słuchać, możemy zapobiec tragedii.
